De Begijnhofkerk van Tongeren: een nieuwe hoofdstuk in een oud verhaal
 

Deze thesis onderzoekt de herbestemmingsmogelijkheden van de Begijnhofkerk van Tongeren, gelegen in het als UNESCO-werelderfgoed beschermde begijnhof Sint-Catharina. Centraal staat de vraag hoe de kerk opnieuw een betekenisvolle rol kan opnemen, zonder haar historische, ruimtelijke en materiële eigenheid te verliezen.

Het onderzoek is opgebouwd uit drie opeenvolgende fasen: lezen, vertalen en transformeren. In een eerste fase wordt de kerk onderzocht vanuit een typologisch, bouwhistorisch, bouwtechnisch en stedenbouwkundig perspectief. Hierbij wordt de Begijnhofkerk gelezen als een architecturaal palimpsest waarin opeenvolgende generaties hun sporen hebben nagelaten. In een tweede fase worden deze inzichten vertaald naar een analyse van het transformatiepotentieel van het gebouw. De derde fase bestaat uit ontwerpend onderzoek, waarbij verschillende herbestemmingsscenario’s worden afgewogen en uitgewerkt.

Het onderzoek toont aan dat de waarde van de Begijnhofkerk niet uitsluitend schuilt in haar architectuur, maar ook in het collectieve netwerk van mensen, plekken en verhalen waarvan zij deel uitmaakt. Op basis van deze vaststelling wordt een cultuurhuis voorgesteld als toekomstscenario. Dit voorstel bouwt verder op de historische rol van de kerk als plaats van ontmoeting en gemeenschapsvorming en versterkt de relatie tussen de kerk en de omliggende collectieve ruimtes binnen het begijnhof.

De thesis toont hoe een combinatie van erfgoedonderzoek en ontwerpend onderzoek kan bijdragen aan een toekomstgerichte herwaardering van begijnhofkerken. De ontwikkelde inzichten zijn niet alleen relevant voor de Begijnhofkerk van Tongeren, maar bieden ook aanknopingspunten voor de herbestemming van andere begijnhofkerken en ensemblematige erfgoedsites. Begijnhoven zijn immers plekken die verleden ademen, maar waar misschien ook wel de toekomst kiemt.