Van generieke nood naar specifieke kwaliteit: een nieuw perspectief op verdichting in dorpen

De gemeente Tilburg staat voor de opgave om drieduizend woningen te realiseren in Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel. In plaats van direct nieuwe wijken in het open landschap te plannen, willen we met dit onderzoek bewijzen dat het absoluut de moeite waard is om eerst naar het bestaande weefsel te kijken.

Ruimtelijke analyses en gesprekken met bewoners toonden aan dat de dorpen generieke condities delen, maar dat deze lokaal telkens een specifieke uitwerking hebben. Deze verhouding is de rode draad van ons onderzoek.
Deze gesprekken legden ook een urgente uitdaging bloot: de gebouwde omgeving sluit niet langer aan bij de noden van de bewoners. Er is een stijgend aantal eenpersoonshuishoudens, zonder het aanbod van woningen voor één persoon.
Veel ouderen wonen momenteel in te ruime woningen door een gebrek aan passende alternatieven. Dit blokkeert de doorstroming. Om deze impasse te doorbreken, introduceren we het doorschuifmodel.

Om deze doorstroming op gang te brengen, transformeren we de leegstaande historische Silo in Udenhout tot een collectieve woonvorm. In plaats van voor het individu te ontwerpen, ontwerpen we een gebouw waar bewoners ruimtes delen, verweven met een publieke plint voor het hele dorp.

Door ouderen hier een alternatief te bieden, komt er lokaal een doorstroom op gang. De vrijgekomen woningen worden vervolgens via splitsingsstrategieën getransformeerd tot woningen passend bij de huidige noden. Met deze masterproef tonen we aan dat herwaardering van de bestaande ruimte bijdraagt aan de woningnood, het landschap behoudt en het dorpse weefsel versterkt.