Transit food environments: knooppunt van treinen of snackwalhalla?

Merel Twisk

Master
Stedenbouw
en ruimtelijke planning
2025 — 2026

onderzoek

promotoren
Thomas Vanoutrive

Transit food environments: knooppunt van treinen of snackwalhalla?

 

Over de hele wereld vormt obesitas een groeiend gezondheidsprobleem. Waar deze problematiek lange tijd werd gekoppeld aan individuele verantwoordelijkheid, wordt tegenwoordig ook de invloed van de voedselomgeving erkend. Bestaande onderzoeken zijn vooral gericht op statische voedselomgevingen, zoals woon- en werkomgevingen, terwijl dynamische voedselomgevingen waar mensen zich dagelijks doorheen bewegen onderbelicht zijn. Een belangrijke vorm hiervan zijn transit food environments. Deze masterproef onderzoekt daarom de voedselomgeving binnen openbaarvervoersknooppunten.

Het doel van dit onderzoek is om te analyseren hoe beleid via elementen van keuzearchitectuur doorwerkt in de inrichting van transit food environments en hoe deze voedselomgevingen samenhangen met het snackgedrag van studenten.

Met behulp van een mixed-methods onderzoeksopzet zijn zowel de feitelijke als de gepercipieerde voedselomgeving van Rotterdam Centraal in kaart gebracht. Hiervoor zijn een documentanalyse, semigestructureerde interviews, een store-audit en een enquête onder studenten uitgevoerd. De resultaten laten zien dat het aanbod binnen Rotterdam Centraal bestaat uit een overvloed aan ongezonde producten en promoties die de consumptie van deze producten stimuleren. Daarmee vertoont de voedselomgeving op het station kenmerken van een obesogene voedselomgeving. Commerciële belangen en economische haalbaarheid staan centraal bij de inrichting van de voedselomgeving, terwijl gezondheidsdoelstellingen slechts beperkt afdwingbaar zijn. Dit werkt door op de voedselkeuzes die studenten maken tijdens de reis. Verder laten de resultaten zien dat snackgedrag niet kan worden verklaard door een afzonderlijke factor, zoals zichtbaarheid, betaalbaarheid of reistijd. Voedselkeuzes op openbaarvervoersknooppunten komen juist tot stand door een combinatie van omgevingskenmerken, sociale invloeden, situationele factoren en individuele kenmerken.

De resultaten tonen aan dat transit food environments met een brede blik onderzocht moeten worden. Om voedselkeuzes binnen openbaarvervoersknooppunten te begrijpen, moeten de factoren beleid, ruimtelijke inrichting, percepties, situationele omstandigheden en individuele kenmerken samen worden benaderd. De bevindingen dragen daarmee bij aan een beter begrip van de dynamiek die voedselkeuzes binnen transit food environments beïnvloedt. Die inzichten kunnen dienen als aanknopingspunten voor de ontwikkeling van gezondere voedselomgevingen binnen openbaarvervoersknooppunten.

Contact

Merel Twisk
mereltwisk@hotmail.com 

CL1R1SZ