Wortels en waarden Een integrale stakeholder-mapping als sleutel tot nieuwe ontwikkelingspaden voor natuurreservaat De Zegge.
Lore Swinnen
Master Erfgoedstudies
2025 — 2026
onderzoek
promotoren
Tim De Kock
Suzie Thomas
Wortels en waarden Een integrale stakeholder-mapping als sleutel tot nieuwe ontwikkelingspaden voor natuurreservaat De Zegge.
Erfgoedlandschappen in hydrologisch kwetsbare zones staan onder toenemende druk van ecologische degradatie, klimaatverandering en conflicterende belangen. Deze scriptie onderzoekt natuurreservaat De Zegge in Geel, het oudste privénatuurreservaat van Vlaanderen, als casus van betwist erfgoed. Via Controversy Mapping en Actor-Netwerktheorie worden de waarden, spanningen en gemiste kansen tussen landbouw, natuur en erfgoedbeheer in kaart gebracht. De conclusie werpt een licht op de gedeelde taal die fundamentele verschillen en perspectieven blootlegt.
Natuurreservaat De Zegge in Geel is het oudste privénatuurreservaat van Vlaanderen, een beschermd laagveensysteem dat tegelijk Natura 2000-gebied en cultuurhistorisch landschap is. Het reservaat staat onder ernstige hydrologische druk door drainageactiviteit van de aangrenzende landbouwpolders. Ondanks een reeks beleidsinitiatieven blijft het beheer vastlopen in een impasse tussen landbouw, natuurconservering en erfgoedbeheer. Die impasse heeft niet alleen technische oorzaken, ze wortelt ook in fundamenteel verschillende waardekaders die nooit systematisch naast elkaar zijn gelegd.
Deze thesis stelt de vraag hoe een integrale stakeholder-mapping kan bijdragen aan het doorbreken van die impasse en welke ontwikkelingspaden daardoor zichtbaar worden. Theoretisch vertrekt het onderzoek vanuit actorgerichte erfgoedbenadering en het concept van het Authorized Heritage Discourse, aangevuld met de Actor-Netwerktheorie en Controversy Mapping als overkoepelende methodologie. Niet alleen menselijke stakeholders, maar ook niet-menselijke actanten worden als actieve krachten in de analyse opgenomen.
De empirische kern bestaat uit negen semi-gestructureerde interviews, gecodeerd en gevisualiseerd via netwerkanalyse in Gephi. De resultaten onthullen een projectie waar alle respondenten de term natuur als hoogste waarde plaatsen. De non-respons van 83%, met name de volledige afwezigheid van de landbouwsector, wordt geïnterpreteerd als een positie in de controverse, niet als methodologisch falen.
Op basis van de mapping worden drie ontwikkelingspaden geformuleerd, hydrologisch herstel als gedeelde klimaatactie, erfgoedwaarden als verbindend narratief en institutionele synergie tussen parallelle beleidstrajecten.