Herstel van schelpkokerworm aggregaties in de Belgische Noordzee

De Belgische Noordzee is een druk gebruikt en kwetsbaar ecosysteem. Door menselijke activiteiten, sterke stroming en verstoring van de zandbodem krijgen schelpkokerwormen (Lanice conchilega) steeds minder kans om stabiele aggregaties te vormen. Nochtans zijn deze aggregaties ecologisch waardevol: de wormen bouwen kokers in het zand en vormen zo natuurlijke riffen die sediment vasthouden, de stroming beïnvloeden en leefruimte creëren voor andere zeedieren.

Binnen dit project werd een tijdelijke rifstructuur ontwikkeld die het herstel van deze natuurlijke riffen ondersteunt. De structuur bestaat uit een geweven wilgenmat, schelpen afkomstig uit restaurantreststromen en jute zandzakken. Samen vormen deze elementen een open driedimensionale unit die lokaal de stroming vertraagt en zanddeeltjes kan vasthouden. Hierdoor ontstaat een gunstigere micro-omgeving waarin Lanice conchilega larven zich kunnen vestigen.

Het ontwerp is geen permanente constructie, maar een tijdelijke ondersteuning voor een natuurlijk proces. Wanneer de larven zich vestigen en kokers beginnen te bouwen, kan er opnieuw een schelpkokerwormrif ontstaan dat zichzelf verder ontwikkelt. Daarom werd bewust gekozen voor natuurlijke, afbreekbare en circulaire materialen die passen binnen de strenge voorwaarden voor natuurherstel op zee.

De eerste toepassing richt zich op kleinschalige tests in de eb- en vloedzone van het strand. Daar kunnen de structuren manueel geplaatst en opgevolgd worden, voordat het principe verder wordt onderzocht voor grotere toepassingen in zee.