De tuinstraat: stimuleert een publieke herinrichting private investeringen?

Om stedelijke klimaatuitdagingen aan te pakken, zet de stad Antwerpen in op de realisatie van ‘tuinstraten’. Deze masterproef onderzoekt via een mixed-methods casestudy (intra-muros) of deze publieke heraanleg functioneert als katalysator voor private co-investeringen. Trekt de overheid burgers mee om zélf te investeren in de aanleg van geveltuinen en het renoveren van hun private woningschil (het zogenaamde crowding-in effect)?

De empirische resultaten tonen een krachtig momentum met een hoge algemene bewonerstevredenheid van 83%. Het spillover-effect treedt significant sterker op in de semi-publieke ruimte (66% adoptiegraad van geveltuinen), primair gedreven door actieve institutionele ontzorging vanuit de districten. Daarnaast ondervindt 49% een motivatie tot private woningrenovatie.

Toch stuit dit private engagement in de praktijk op harde lokale barrières. Aan de hand van zes onderscheidende bewonersprofielen – variërend van ‘de geactiveerde co-investeerder’ tot ‘de machteloze huurder’ – toont het onderzoek aan dat een gestandaardiseerde beleidsaanpak tekortschiet. De investeringsbereidheid stagneert geregeld door hoge bouwkosten, morfologische obstakels en juridische uitsluiting op de huurmarkt, wat leidt tot een acute green-space paradox.

Het onderzoek concludeert dat een top-down ‘opt-out’-strategie met directe materiële ontzorging superieur is aan financiële premies achteraf. Om kwetsbare groepen niet ruimtelijk uit te sluiten, beveelt de studie een diversificatie van het beleid aan, waaronder een ‘Huurders- en Morfologische Toolbox’. Tot slot vormt het temmen van de lokale parkeerdruk en het autoverkeer de absolute randvoorwaarde om civic stewardship en succesvol burgerengagement blijvend te garanderen.