Duurzame omgang met grote meeuwen in havens

Steeds meer zilvermeeuwen en kleine mantelmeeuwen broeden op daken in Belgische havengebieden. De terugkeer van de vos, de industrialisatie van de kust en veranderde voedselbronnen dreven de vogels naar industriële daken, waar voedsel en veiligheid samenkomen. Het gevolg: overlast op een schaal die in steden onbekend is, bij soorten die Europees en Vlaams beschermd zijn.

Het beleid werkt aan alternatief broedgebied, maar die plannen vergen jaren. Intussen ontbreekt een instrument dat per locatie bepaalt hoe met de meeuwen wordt omgegaan. Een masterproef Productontwikkeling aan de Universiteit Antwerpen vult die leemte met een oplossingskader voor de havenautoriteit. Elke havensite wordt beoordeeld op overlast en risico én op ecologische waarde. Dat leidt tot één van vier richtingen: gedogen, monitoren, extra analyse of preventie. Een terugkoppelmechanisme registreert waar verjaagde vogels opduiken; een dashboard maakt het geheel leesbaar voor de betrokkenen.

Waar preventie nodig is, voorziet het kader een tweelagig pakket. Bestaande middelen zoals draden en netten vormen de eerste laag. Waar die tekortschieten, komt een opvallende nieuwkomer in beeld: een autonome drone met de schil van een slechtvalk, de natuurlijke vijand van de meeuw. Het toestel detecteert meeuwen aan boord, verjaagt ze uit hun territorium en verzamelt tegelijk data voor het kader.

Een duurzaamheidsmanager van Port of Antwerp-Bruges beoordeelde het kader als werkbaar, en vluchtproeven toonden dat de valkschil vliegbaar is en dat een volledig autonome missie mogelijk is. Zo blijft de overlast beheersbaar en stabiliseert de beschermde soort binnen de haven, tot het beleid een nieuwe thuis realiseert.