De representatie van het Belgische koloniale verleden in Congo: Een multimodale tentoonstellingsanalyse van het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis
 

In 2023 publiceerde het BRAIN 2.0-project Congo-Arab Heritage in Historical Narratives een rapport over de Historische Zaal van het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis in Brussel. In het kader daarvan werd herkomstonderzoek gedaan naar de koloniale collectie, vitrines in de zaal werden heringericht en zaalteksten werden aangescherpt. Dat musea hun omgang met het koloniale verleden herzien, is geen nieuw gegeven. Al langer is er een dekolonisatiedebat gaande dat in musea de vraag centraal stelt in hoeverre koloniale erfenissen doorwerken in collecties, tentoonstellingen en institutionele praktijken.

Deze thesis onderzoekt hoe het Belgische koloniale verleden in Congo in het Legermuseum wordt gerepresenteerd, en hoe die representatie de interpretatie ervan stuurt. Drie permanente zalen zijn met een multimodale tentoonstellingsanalyse onderzocht op meerdere betekenis- en schaalniveaus, van het museum als geheel tot het individuele object. Een dekoloniale lens maakte het vervolgens mogelijk de resultaten kritisch te duiden.

Uit de methodische analyse blijkt dat betekenis niet in de objecten zelf besloten ligt, maar dat dit ontstaat in de samenhang van semiotische tekens. Juist daardoor kunnen koloniale structuren blijven doorwerken, in een mate die sterk afhangt van de museologische tijdsgeest waarin elke zaal vorm kreeg. Door een multimodale analyse aan een dekoloniale lens te verbinden wordt niet alleen zichtbaar dát het museum koloniale structuren laat doorwerken, maar ook hoe dat concreet gebeurt.