De musealisering van het interieur: De constructie en betekenis van de historische interieurs in het Museum Plantin-Moretus

Catherine Dooms

Master Erfgoedstudies
2025 — 2026

onderzoek

promotoren
Julie De Groot

De musealisering van het interieur: De constructie en betekenis van de historische interieurs in het Museum Plantin-Moretus
 

Deze masterthesis onderzoekt de rol en de constructie van de historische interieurs in het Museum Plantin-Moretus als representaties van vroegmoderne woon- en werkcultuur. Hoe ontwikkelde het museale beleid omtrent deze interieurs zich doorheen de geschiedenis van het museum? En op welke manier werd de betekenis van deze interieurs beïnvloed door veranderende museologische inzichten, erfgoedvisies en keuzes van de betrokken curatoren?

Het Museum Plantin-Moretus ontstond in 1876, nadat de stad Antwerpen het complex aankocht van Edward Moretus. De site kende toen reeds een geschiedenis van drie eeuwen, onlosmakelijk verbonden met de werking van de Officina Plantiniana. In het kader van de musealisering werden de ruimtes in het complex gereconstrueerd tot negentiende-eeuwse interpretaties van zestiende- en zeventiende-eeuwse Vlaamse interieurs. In de eerste jaren werden de historische interieurs voornamelijk gewaardeerd als contextualiserende achtergronden voor de presentatie van de collectie verbonden aan de drukkerij en voor hun vermogen om een historische sfeer op te roepen.

Doorheen de jaren evolueerde de vaste opstelling met betrekking tot het papieren erfgoed van een objectgerichte presentatie naar een meer belevingsgerichte en narratieve aanpak, waarin ook de familiegeschiedenis en hedendaagse relevante thema’s een plaats kregen. Het historische huis zelf en de museale interieurs werden in deze evolutie echter veelal onderbelicht, waarbij hun verhalen slechts secundair aan bod kwamen.

Door de evolutie van deze historische interieurs en hun museale functie te analyseren toont dit onderzoek aan dat de historische interieurs geen neutrale overblijfselen van de familie Plantin-Moretus zijn, maar erfgoedconstructies. De interieurs die vandaag zichtbaar zijn, brengen verschillende historische lagen samen en weerspiegelen niet alleen het verleden van de familie en de drukkerij-uitgeverij, maar ook de veranderende visie en praktijken binnen het museum zelf. Daarmee draagt deze thesis bij aan zowel het onderzoek naar het Museum Plantin-Moretus als bredere discussies binnen erfgoed- en museumstudies over de manier waarop musea het verleden actief vormgeven en presenteren.

Contact

Catherine Dooms​
Catherine.dooms@student.uantwerpen.be 

CL1R1SZ