Het nominatieproces van Bikini Atol Nucleaire Testsite: wat UNESCO’s archiefmateriaal onthult over het nominatieproces

Tijdens de Koude Oorlog testten de Verenigde Staten van Amerika volop nucleaire wapens. Tussen 1946 en 1958 deden ze dit op Bikini-atol (Republiek der Marshalleilanden). Voorafgaand werden de oorspronkelijke bewoners verplicht verhuisd naar verschillende andere eilanden in de regio. Hierdoor veranderde hun sociale structuur, en ging veel immaterieel erfgoed verloren. De kernproeven verontreinigden de eilanden met radioactieve straling, waardoor een terugkeer naar Bikini niet mogelijk was. Ook de gezondheid van de Marshallezen verslechterde door de testen.

In 2005 startte de Republiek der Marshalleilanden aan het nominatieproces, gestimuleerd door UNESCO-programma’s. Uit de studie van archiefmateriaal van UNESCO, blijkt dat het proces uitdagend was. Zowel financiële als human resources waren schaars, en het definiëren van de erfgoedwaarden werd bemoeilijkt door het Eurocentrisme van de Werelderfgoedconventie. De verschillende interpretaties van Bikini vormden ook een uitdaging: voor sommigen is het een thuisland, voor anderen een nucleaire testsite, en voor nog anderen een toeristisch duikparadijs. De communicatie tussen het projectteam en experts van het World Heritage Centre was onvoldoende. De bureaus in Europa begrepen vaak niet de specifieke uitdagingen voor de kleine eilandstaat in ontwikkeling.

Hoewel de site voornamelijk genomineerd werd om toerisme te stimuleren, en als herinnering aan de gewelddadigheid van het Amerikaanse nucleaire kolonialisme dient, zijn er tekorten in het beheer van de site als gevolg van onduurzame capaciteitsopbouw. De resultaten van deze thesis bevestigen de eerdere studies over nominatieprocessen in de Pacifische regio, hoewel de geschiedenis van nucleair kolonialisme op Bikini de site veel verschillende betekenissen en interpretaties heeft gegeven.