Station in beweging: een geïntegreerde erfgoedwaardering als basis voor behoudstrategieën van het stationsgebouw van Kortrijk
Zoë Dejonghe
Master Erfgoedstudies
2025 — 2026
onderzoek
promotoren
Yonca Erkan
Station in beweging: een geïntegreerde erfgoedwaardering als basis voor behoudstrategieën van het stationsgebouw van Kortrijk
Deze masterscriptie onderzoekt hoe het modernistische stationsgebouw van Kortrijk gewaardeerd en toekomstgericht behouden kan worden. Door experteninzichten, gebruikerservaringen en hun erfgoedwaarden samen te brengen, toont het onderzoek dat het station meer is dan verouderde infrastructuur. Het is een publieke plek, mobiliteitsknooppunt en herkenbaar wederopbouwgebouw met potentieel voor behoud, hergebruik en duurzame stedelijke ontwikkeling.
Deze masterscriptie onderzoekt hoe het modernistische stationsgebouw van Kortrijk gewaardeerd en toekomstgericht behouden kan worden. Het gebouw, ontworpen door Pierre Albert Pauwels en geopend in 1956, bevindt zich op het snijpunt van erfgoedzorg, mobiliteit, stedelijke ontwikkeling en maatschappelijk gebruik. De thesis vertrekt vanuit de vaststelling dat naoorlogs en modernistisch spoorwegerfgoed vaak moeilijk gewaardeerd wordt, terwijl stationsgebouwen tegelijk actieve infrastructuren zijn die moeten blijven functioneren.
Aan de hand van een geïntegreerde erfgoedwaardering worden verschillende perspectieven samengebracht. Eerst wordt het station onderzocht via een gelaagde analyse van landschap, stad, gebouw, elementen, materialen en immateriële betekenis. Daarna worden expertenkaders, zoals het waardekader van het Agentschap Onroerend Erfgoed en de DOCOMOMO-criteria, gecombineerd met de ervaringen van gebruikers en buurtbewoners via een online enquête.
De vergelijking tussen experten en niet-experten toont dat het station niet alleen architecturale en historische waarde heeft, maar ook betekenis krijgt door gebruik, herinnering, toegankelijkheid, veiligheid, comfort en toekomstig functioneren. Behoud wordt daardoor niet gezien als stilstand, maar als behoud met verbetering.
Op basis van de waardering en risicoanalyse formuleert de thesis behoudsstrategieën voor hergebruik, herstel van architecturale attributen, betere toegankelijkheid, erfgoedcommunicatie en samenwerking. Zo verschijnt het station niet als obstakel voor ontwikkeling, maar als bestaande hulpbron voor een duurzame en gedragen toekomst van Kortrijk.